ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.28 ਲੱਖ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ; ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 7 ਸਾਲ ਤੱਕ ਘਟਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ।

ਲਾਹੌਰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। 29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10 ਤੋਂ 11 ਵਜੇ ਦਰਮਿਆਨ IQAir ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (AQI) 419 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਾਹਿਰਾ 274 AQI ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕਰਾਚੀ 165 AQI ਨਾਲ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਸੂਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ। ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ AQI 261, ਹਾਫ਼ਿਜ਼ਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 250, ਸਾਹੀਵਾਲ ਵਿੱਚ 210, ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ ਵਿੱਚ 205, ਝੰਗ ਵਿੱਚ 203 ਅਤੇ ਰਾਜਨਪੁਰ ਵਿੱਚ 201 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਵਿੱਚ AQI 194, ਭੱਕਰ ਵਿੱਚ 186 ਅਤੇ ਵੇਹਾੜੀ ਵਿੱਚ 181 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਔਸਤ ਉਮਰ

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ (PAQI) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 3.9 ਸਾਲ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.28 ਲੱਖ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ (GDP) ਦੇ 6.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 7 ਸਾਲ ਤੱਕ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।

WHO ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਤੋਂ 22 ਗੁਣਾ ਵੱਧ PM2.5

“Unveiling Pakistan’s Air Pollution: A National Landscape Report on Health Risks, Sources, and Solutions” ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਹਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ, ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਹੱਲਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਬਹੁ-ਖੇਤਰੀ ਨਿਕਾਸੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਕਰਾਚੀ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ (CO2), PM2.5, ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਆਕਸਾਈਡ (NOx) ਅਤੇ ਸਲਫਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ (SO2) ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ-ਵਾਰ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ PM2.5 ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤ ਪੱਧਰ 110 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ 5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੱਦ ਤੋਂ 22 ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਢੁੱਕਵੇਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕਮੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।