ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ – ਜੀਵਨ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1479 ਨੂੰ ਬਸਰਕੇ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਪਰਹਿਜ਼ਗਾਰ ਸਨ। 73 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਤਾ ਗੱਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।

ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਲੰਗਰ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ "ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਗਰ ਛਕੋ, ਫਿਰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ"। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 22 ਮੰਜੀਆਂ (ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ) ਤੇ 52 ਪੀੜੀਆਂ (ਉਪਦੇਸ਼ਕ) ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਤਿ ਪ੍ਰਥਾ (ਸਤੀ ਰੀਤ) ਤੇ ਪੁਰਦਾਹ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ "ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ" ਦੀ ਬਾਣੀ ਰਚੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਹਰ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਗਮ ‘ਤੇ ਪੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

1 ਸਤੰਬਰ 1574 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸੱਚੇ ਆਚਰਨ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਤੇ ਹਉਮੈ-ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।